Of je wel of niet een mondkapje draagt, is in de Amerikaanse staat Texas een geloofsvraag, die christenen tot op het bot verdeelt. Tekenend voor de diepe scheidslijnen die het land momenteel in geharnaste kampen verdelen, zegt de Canadees-Amerikaanse denker en schrijver Anne Snyder. “De uitersten zijn groot. Van overdreven bevestiging – God staat altijd aan jouw kant! – tot de overdreven haat die mensen online over elkaar uitstorten.”

tekst Alain Verheij

Anne Snyder komt oorspronkelijk uit Canada, maar studeerde in Amerika en woont al jarenlang in Washington. Een paar jaar geleden trouwde ze met de invloedrijke conservatieve denker en New York Times-columnist David Brooks, wiens boek De tweede berg ook in Nederland veel aftrek vindt. Als denker, schrijver en onderzoeker richt Snyder zich vanuit haar christelijk gedachtegoed op de vraag hoe de (westerse) maatschappij mooier zou kunnen worden. Dat doet ze als lid van denktanks, als presentator van podcasts en vooral als hoofdredacteur van het christelijk-sociale Comment Magazine. Vorig jaar kwam haar boek The Fabric of Character uit, waarin Snyder aan de hand van zes succesverhalen laat zien hoe je sociale en morele vernieuwing bereikt in je vereniging, kerk, school of stad. Haar antwoord? Het sleutelwoord is goede karaktervorming.

Volgens uw boek kenmerkt een persoonlijk verhaal over goede karakterontwikkeling zich door drie stappen. De eerste: je kent een liefdevol autoriteitsfiguur in je leven. Hoe ging dat bij u?

“Voor mij waren die mensen er in de bredere kring van mijn familie. Mijn moeder groeide op als zendelingskind in Peru. Zelf woonde ik in mijn jonge jaren in Hongkong en Australië. Nee, niet omdat mijn ouders ook zendelingen waren, het was voor handelswerkzaamheden van mijn vader. Hij zei weleens dat dit een bezigheid was die hij geërfd had van zijn Nederlandse voorouders. Er wonen relatief veel mensen met een Nederlandse achtergrond in Canada. Zo ben ik dus gevormd door veel interculturele ervaringen in mijn eigen leven en in de verhalen van mijn familieleden. Ik heb veel liefde gekend in mijn jeugd. Later ben ik dingen gaan leren over hechtingstheorie. Mijn man en ik spreken vaak jongeren die nooit een echt liefdevolle volwassene in hun leven hebben gehad. Dat doet zo veel met je persoon, en ook met je morele kompas. Het klinkt een beetje Oprah, maar… het is erg belangrijk om je geliefd te weten.”

Stap twee: je gaat door een moeilijke worsteling heen, die je voor het leven zal tekenen en je koers zal bepalen.

“Ik wil er niet te veel details over kwijt, maar er heeft jaren geleden een diep misverstand plaatsgevonden in mijn familie. Dat zorgde voor zo veel verdeeldheid, en die breuk is er nog steeds, ook al verlang ikzelf sterk naar heling. Het was een situatie die zorgde dat ik erg op mezelf werd aangewezen. De instituten die me vervolgens opvingen, zoals een kerkelijke gemeenschap, boden me een alternatief soort gezinservaring. Dat heeft een diepe en blijvende indruk op me gemaakt.”

Stap drie: je raakt geïnspireerd om een zaak te gaan dienen die groter is dan jijzelf.

“Dat was mijn echte bekeringservaring toen ik zeventien jaar oud was (ook al ben ik wel met een christelijke traditie opgevoed). Het besef dat mijn leven niet écht meer van mijzelf was… dat zette me automatisch op het spoor van vele grotere zaken om te gaan dienen. Goed, dat waren de drie stappen in mijn leven, maar ik wil niet zeggen dat ik noodzakelijkerwijs een
goed karakter heb ontwikkeld. Ik heb nog zo’n lange weg te gaan!”

We gaan snel verder, voordat het te therapeutisch wordt. Ik maak namelijk uit een deel van uw schrijfwerk op dat u niet zoveel op hebt met de ‘therapeutische cultuur’ van het moderne Westen. Wat bedoelt u daarmee?

“Ik ben absoluut niet tegen therapie of zo, maar we zitten nu in een tijdperk dat zo vergeven is van de gedachte dat je vooral jezelf moet proberen te vinden. De kerk is ook onderdeel van die beweging: ik sprak laatst een vriend van me en die begon weer over het enneagram. Dat is de afgelopen jaren een steeds groter fenomeen geworden.” (Het enneagram is een populair-psychologisch schema met negen persoonlijkheidstypen. In de christelijke wereld onder andere besproken door Richard Rohr – AV.)

Met een gezonde dosis ‘ken uzelve’ is niet zoveel mis, toch?

“Nee, en het klinkt soms ook allemaal best behulpzaam, maar wat ik niet vind helpen, is dat onze cultuur zo vol zit met valse bevestiging. Als we met iemand een band willen aangaan, maken we er een gewoonte van om diegene onterechte complimentjes te geven. Dat bevordert je groei als mens en je karaktervorming absoluut niet. Op het geloof toegepast klinkt het terug in de houding ‘God staat altijd aan jouw kant!’ Vind je ware zelf, je hebt alle antwoorden al in je – er zit iets in die uitspraken wat ik op fundamenteel niveau onbevredigend vind. Ik wil helemaal niet blijven hangen in die constante focus op mezelf. Je moet juist in een context worden getrokken die groter is dan jezelf.”

Dit is 30 procent van het artikel. Verder lezen? Neem een abonnement? Of koop dit nummer digitaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *