Volgens Stephen Fry, Brits komiek en verklaard atheïst, ben ik dom of immoreel. Dat moet wel, want ik geloof in God. Volgens Fry is God (als hij bestaat) namelijk een ongelooflijk kwaadaardig wezen. Daaruit kan maar één conclusie volgen, lijkt mij: iedereen die op zo’n wezen vertrouwt, is blijkbaar dom of slecht. Of je ziet het niet, of het kan je niet schelen. Kiest u maar.

Dat blasfemie beledigend is voor gelovigen, is dus wel duidelijk. Ook als God wel voor zichzelf kan opkomen, dan nog is goed te begrijpen dat veel christenen, moslims en andere gelovigen blasfemie op z’n minst onfatsoenlijk en kwetsend vinden. Alvorens hun heilige verontwaardiging en superieure inzicht uit te venten in de media zouden religiebestrijders zich best mogen afvragen wat ze daarmee zeggen over hun medemensen die wel in God geloven.

Lange tenen

Maar moet blasfemie daarom verboden worden? Tja, je mag nu eenmaal onaardige dingen over mensen zeggen, zonder dat het strafbaar is. In een open samenleving kunnen mensen het beste niet al te lange tenen hebben. Toch wordt Fry in Ierland mogelijk vervolgd vanwege zijn uitspraken. Weliswaar heeft Nederland inmiddels de wet op smalende godslastering afgeschaft, maar blasfemie is officieel nog altijd strafbaar in een handvol andere Europese landen. In de islamitische wereld is het zelfs bepaald gevaarlijk om uitspraken te doen over Mohammed die verkeerd kunnen worden uitgelegd. De ex-gouverneur van Jakarta, Ahok, werd er vorige maand voor veroordeeld, twee jaar cel. In andere landen kan het je gemakkelijk je leven kosten.

Laten we collecteren voor Stephen Fry, als hij een boete krijgt

Gek is dat wel. Immers, met een blasfemiewet maak je God tot iemand die beschermd wordt door menselijke wetten – net als monarchen of willekeurige burgers. Zo wordt hij onderdeel van de schepping, en zo’n god is een afgod. Blasfemiewetten maken God klein, niet groot. Verder wek je er ook vreemde pretenties mee, alsof mensen het koninkrijk van God kunnen bouwen. Augustinus zei al: als rechtvaardigheid betekent dat je iedereen het zijne geeft, dan is een staat alleen rechtvaardig als ook God het zijne krijgt. Voor hem was dat reden om juist te benadrukken dat geen enkele aardse staat volmaakt rechtvaardig kan zijn. Afzien van wetten op godslastering ademt dus een zekere bescheidenheid: menselijke wetten zeggen lang niet alles wat er over het goede leven te zeggen is. Godslastering is een zonde, maar zou daarom geen misdaad moeten zijn. Net zoals – noem eens wat – luiheid, egoïsme, hoogmoed, of overspel.

Beledigen

Weg met blasfemiewetten dus. Maar moeten gelovigen zich dan maar laten beledigen? Voor christenen lijkt het antwoord me duidelijk: Jezus schold niet terug als hij werd uitgescholden, maar hij gaf het over aan hem die rechtvaardig oordeelt. Dus zegen wie je vervloekt. Is het een idee om te collecteren voor de boete van Stephen Fry, mocht hij veroordeeld worden?

tekst Stefan Paas

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *