Tekst Samuel Lee

21 maart is door de Verenigde Naties vastgesteld als Internationale Dag ter Bestrijding van Racisme en Discriminatie. Voor mij aanleiding om op dit onderwerp eens wat dieper in te steken. We leven, wat mij betreft, namelijk in cruciale tijden. Antisemitisme en islamofobie nemen toe en vreemdelingenhaat en geweldplegingen doen zich steeds vaker en steeds zichtbaarder voor.

Tot voor kort lazen we over dergelijke toestanden in geschiedenisboeken, anno 2020 lijkt het alsof we leven te midden van de geschiedenis zelf. Zowel mainstream als sociale media zijn bovendien in hoog tempo polariserende factoren geworden, vaak net zo verdeeld als hun publiek. De retoriek van ‘wij tegen zij’, zelfs onder godsdienstige mensen, gaat erin als klokspijs en zodra de media hun zegje hebben gedaan, steekt radicalisering onder de verschillende groeperingen nog weer sterker de kop op.

Ik weet wie ik ben en weet wat ik geloof. Dat geeft mij het vertrouwen om gemeenschap te zoeken met mensen die anders denken en anders geloven

Samuel Lee

Daarbij gaan in iedere groep twee stemmen op. De stem van hen die tweedracht zaaien en de stem van hen die vrede stichten. Wie tweedracht zaait, wijst met de beschuldigende vinger naar de ander. Hij wijst historische, theologische of concrete fouten aan en legt die bloot. Meestal zonder veel kennis van de ander, overigens. En eveneens zonder veel kennis van elkaars heilige boeken. Als ze die toch bestuderen, doen ze dat toch vooral om zinsneden te ontdekken die hún perspectief op de zaak bevestigen en hún vooroordelen staven. Bovendien weten ze zich hierin gesterkt door het democratische beginsel van vrijheid van meningsuiting. Dat legitimeert hun gevoelen dat ze vrij zijn te schrijven of te tekenen wat ze willen, ook als dat anderen, met hun overtuiging, vernedert of pijn doet.

Identiteit

Tegenover deze mensen vind je vredestichters en bruggenbouwers. Zowel in islamitische, christelijke, joodse als seculiere kring staan mannen en vrouwen op die vrede kiezen, haat afwijzen en het laatste woord aan een ander durven laten. Deze vredestichters speuren niet naar wat ons scheidt, maar naar wat ons samenbrengt. Ondanks de verschillen in geloofsopvatting weten ze: we delen één wereld, één aarde, we ademen dezelfde lucht en we leven in hetzelfde land. We zullen het dus samen moeten rooien.

Bruggenbouwers worden vaak geminacht binnen hun eigen groepering, ze worden nagewezen als collaborateurs en verraders. Ik vertel medechristenen altijd dat ze zich over mij geen zorgen hoeven te maken, omdat ik, als volgeling van Christus, niet hoef te twijfelen aan mijn identiteit. Ik weet wie ik ben en weet wat ik geloof. Dat geeft mij het vertrouwen om dialoog en gemeenschap te zoeken met mensen die anders denken en anders geloven dan ik. Vredestichters zoeken naar wat ons kan samenbinden, ze speuren naar gemeenschappelijke grond. Daarop bouwen ze hun strategie. Die vredestichters hebben we nodig.

In bescheidenheid deel ik daarom de volgende aanbevelingen. In elk geval voor hen die willen bouwen aan vrede.

1) Laten we bruggenbouwers herkennen en koesteren. In elke religieuze groepering zijn ze aanwezig en hebben ze invloed. Ze openen hun deuren en harten voor de ander. Ik noem bijvoorbeeld mijn vriend rabbi Lody van de Kamp, zijn islamitische evenknie Saïd Bensellam, de christelijke voorganger Herman Koetsveld en ook Enis Odaci, een moslim, journalist en opiniemaker die kiest voor dialoog en vriendschap.

2) Laten we deze bruggenbouwers een platform geven, zodat ze hun verhalen kunnen delen en versterken.

3) Laten we zoeken naar gemeenschappelijke grond, waarop de verschillende spirituele en theologische domeinen elkaar ontmoeten en vinden.

4) Laten we de gedeelde pijn en het gedeelde lijden van de mensheid openlijk benoemen, de bruggenbouwers in de gelegenheid stellen die aan de kaak te stellen en actie te ondernemen.

5) Maak waar gebouwd wordt aan vertrouwen tussen verschillende religieuze groeperingen, ook ruimte om de verschillen en misverstanden tussen en over religies te benoemen.

6) Ontwikkel, met behulp van de kennis en expertise van bruggenbouwers, curricula en onderwijsprogramma’s.

7) Trek morele en ethische grenzen die de vrijheid van meningsuiting en ideeën beschermen. Zijn ridiculisering en vernedering van andere levensovertuigingen in de media werkelijk onderdeel van de vrijheid van meningsuiting?

Ik ben ervan overtuigd dat deze zeven principes eraan zullen bijdragen dat godsdienstige mensen en organisaties elkaar beter zullen begrijpen en zo zullen bijdragen aan een betere wereld. Zolang als ons het leven op deze aarde gegeven is, moeten we alles delen, met elkaar optrekken in eensgezindheid en liefde. Doen we dat niet, dan nemen haat en geweld de wereld over, nog veelomvattender zelfs dan we vandaag ervaren. Laten we het zaadje van de liefde planten, en bruggen van vriendschap slaan. De keuze is aan ons.

Theoloog des Vaderlands Samuel Lee (1970) is sinds januari 2020 één van de vaste columnisten van De Nieuwe Koers.

One thought on “Tweedrachtzaaiers en bruggenbouwers

  1. Sorry hoor, klink mooi. Dialoog en bruggenbouwers. Dialoog met islam is zinloos omdat hun stichter een moordenaar was en die geest van hem inspireert nog vele volgelingen die helaas door Imans verblind zijn. Islam ontkent God als de Vader van Jezus. Koetsveld en Odaci zijn in de pers geliefd, maar brengen mensen op dwaalwegen. Stop islam!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *