Als professioneel slagwerker staat Richard Jansen op de grote podia van de klassieke muziek. Maar een tuinconcert voor dertig mensen met Half a Mile vindt hij minstens zo inspirerend.

tekst Arie Kok beeld Sjoerd Mouissie

“Ik begon toen ik een jaar of zeven was. Ik was gefascineerd door marsmuziek. Bij de plaatselijke fanfare in Groningen speelde ik trommel, op straat met de avondvierdaagse, dat werk. Toen ze bij het harmonieorkest een slagwerker nodig hadden, kon ik een stap zetten en ging ik naar de muziekschool. Die doorliep ik in een paar jaar en na de middelbare school was het conservatorium een logische stap. Inmiddels speel ik al weer meer dan 25 jaar in het Nederlands Blazersensemble en ben ik sinds begin jaren negentig in vaste dienst bij Hollands Symfonia, het orkest van onder andere het Nationaal Ballet.

“Ik geloof dat muziek iets van God is, het zit zo geniaal in elkaar.”

Toen wij in 2000 in Zwartsluis kwamen wonen was er geen muziekschool in de buurt. Door onze drukke werkzaamheden konden we onze kinderen niet zelf lesgeven. Toen kwam ik op het idee om vanuit het conservatorium waar ik lesgaf afstudeerders naar Zwartsluis te halen om les te geven. Dat was het begin van Muziekcentrum Zwartewaterland. Na een poosje hadden we een stuk of tien docenten aan de slag in privélessen en workshops, maar op de basisscholen werden geen cultuurlessen gegeven. Ik ben het gesprek aangegaan met de directeuren en de gemeente. Inmiddels mogen we op zestien basisscholen in de regio de muzieklessen verzorgen. Aanvankelijk deden mijn vrouw en ik dit werk vrijwillig, gewoon omdat we het belangrijk vonden. Inmiddels hebben we samen een combibaan als cultuurfunctionaris bij de gemeente.

Het is waar dat ik best veel dingen doe en soms dagen van wel achttien uur maak als ik bijvoorbeeld ’s ochtends een repetitie heb in Haarlem en ’s avonds een concert in Enschede. Maar ik haal de meeste energie uit de combinatie. Ik vind het oprecht allebei even mooi. Nieuwe collega’s en nieuwe omgevingen geven me energie. Als klassiek muzikant haal je dat minder uit je publiek, dat zit toch meer op afstand, je hebt niet echt contact met ze. Als slagwerker zit je sowieso meestal achteraan. Het meeste plezier heb ik met samenspelen.”

Half a Mile

“Ik vind het mooi om dingen vanuit het niets op te bouwen. Daarom vind ik het ook zo leuk om met Half a Mile op pad te zijn. Ik ben drie keer zo oud als de andere leden, maar ik hoef ze niet te coachen. Ze zijn al heel erg goed. Het begon ermee dat gitarist Aart zich bij me meldde omdat hij wel muzieklessen wilde geven als stage voor zijn opleiding. Zijn vriendin Hanna bleek te zingen. Toen er op de bijbelstudieavond muziek nodig was, dacht ik: misschien iets voor Hanna en Aart? Al snel sloten een zusje en een broer zich aan en was Half a Mile een feit. Ons eerste optreden was op Podium Nu met schrijfster Janne IJmker. Op de BCB Beurs hebben we onze eerste cd gepresenteerd en ineens stonden we wekenlang in de gospel top tien. We pasten precies in het stroompje van Selah en Trinity. Iets creatievere muziek, meer luistermuziek soms ook. Toen we laatst in het voorprogramma van Trinity speelden kregen we een overdonderend applaus en verkochten we in de pauze in een mum van tijd honderd cd’s. Maar ik probeer nuchter te blijven, ik wil graag dat we over vijf jaar nog bestaan. Laatst speelden we voor dertig man in een tuin in Klundert. Komt er iemand naar ons toe die vertelt dat onze muziek hem er tijdens zijn burn-out doorheen geholpen heeft. Daar doe je het uiteindelijk toch allemaal voor?

Mensen zeggen wel eens: de ene keer sta je voor de koningin te spelen en de volgende dag geef je les een kinderen van groep een. Voor mij is dat precies hetzelfde. Ik wil de passie voor muziek doorgeven. Muziek is belangrijk voor mensen, het maakt ze slimmer. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat je beide hersenhelften er beter van gaan samenwerken. Ook voor exacte mensen helpt muziek hun creativiteit te verbeteren. Het creatieve brein gaat beter functioneren. Ik zie dat in de praktijk ook gebeuren. Bovendien leer je samenspelen en samenwerken. Van muziek word je een completer mens. Wat sport is voor het lichaam, is muziek voor de geest.”

Verbinding

“Als je met muziek bezig bent, kun je je beter uiten. Je hebt een andere, een universele taal tot je beschikking. Een taal zonder woorden. Als je kippenvel van een bepaald muziekstuk krijgt, kun je niet zeggen: hier en hierom krijg ik kippenvel. Met het Nederlands Blazersensemble speelden we in Tokyo. Je verstaat elkaar helemaal niet, maar ze zijn wel geraakt, op dezelfde manier als waarop wij geraakt worden. Die muziek snapt iedereen. Het verbindt mensen. Als in achterstandswijken of crisissituaties jongeren muziek gaan maken, dan verbindt dat meteen. Mijn vrouw is vrijwilliger bij het AZC. Daar gaat ze muziekmaken met kinderen die allerlei verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt. Dan komt de glimlach en gaan kinderen die geen contact met elkaar konden krijgen samenspelen.”

“Ik geloof dat muziek iets van God is, het zit zo geniaal in elkaar. Ik heb dat heel speciaal ervaren toen ik in 1994 met dirigent Reinbert de Leeuw mee mocht spelen in de opera Saint François d’Assise van Olivier Messiaen. Messiaen had als katholiek veel met Franciscus. Net als veel van zijn andere stukken ging dit over God. Ik speelde de engel, op klokkenspel. In het stuk, dat vier en een half uur duurt, zit een moment waarop vanuit de stilte ineens het koor inzet, honderd stemmen, fluisterzacht. Ik zakte bijna door de grond, zo mooi was dat. Dat moest wel van God zijn. Als musicus heb ik dat soort moment niet vaak. Je bent vaak geconcentreerd op wat je moet doen. Als luisteraar heb ik die ervaringen vaker.”

Richard Jansen (geb. 1965) is vaste slagwerker bij het Nederlands Blazersensemble en Holland Symfonia en gospelformatie Half a Mile. Hij was te zien in de tv-uitzending Beatrix Bedankt. Aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam hij hoofdvakdocent slagwerk. Samen met zijn vrouw Aletta Jansen-Hilberts runt hij Muziekcentrum Zwartewaterland.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *