Dat het lichaam van Christus een grote verscheidenheid aan leden kent, behoeft geen betoog. Maar hoe ga je als mensen met en zonder verstandelijke beperking binnen die gemeenschap met elkaar om? Hart van Vathorst opende vorige maand haar deuren. Een uniek project. 

(Kader bij het artikel: Verstandelijk beperkten in de kerk).

Sinds afgelopen maand bundelen in Hart van Vathorst de gereformeerd-vrijgemaakte kerk, twee zorginstellingen (met zorg voor mensen met een psychogeriatrische aandoening, een beperking of een niet-aangeboren hersenletsel) en een kinderdagverblijf de krachten. Van de ongeveer honderd bewoners zal zo’n beetje de helft de kerkdiensten bezoeken.
De kerkzaal kan doordeweeks ook als theater functioneren, in de beweegruimte kan zowel dagbesteding als dansles worden gehouden en van de keuken kan iedereen gebruikmaken. Predikant Joost Smit: “Vathorsters kunnen even binnenlopen in de kapel, samen eten in het restaurant, als vrijwilliger met bewoners optrekken of elkaar ontmoeten rond kerkelijke vieringen.”

Oog voor kwetsbaarheid

Smit verwacht dat de verhuizing van de kerk naar Hart van Vathorst gevolgen heeft voor het gemeenteleven. “De gemeente wordt gevarieerder. We hebben veel jonge gezinnen, maar er komen nu dus ook ouderen en mensen met lichamelijke en verstandelijke beperkingen. Daardoor krijgen we meer oog voor kwetsbaarheid, ook in de vieringen. Een bewoner kan ons bijvoorbeeld leren wat het betekent om vol overgave mee te neuriën op de muziek. Dat noem ik: ontdekken wat God geeft.”

Vanwege de lichamelijke beperkingen van gemeenteleden moet de gemeente op zoek naar manieren om het evangelie ook tastbaar te kunnen communiceren. “Iemand die doof is, kun je bijvoorbeeld de handen opleggen en zegenen. En als iemand niet kan kauwen, moet je nadenken over een broodvervanger bij het avondmaal.”

Iets van een klooster

Hans Schaeffer, die vanuit de Theologische Universiteit Kampen sinds vorige maand een promovendus begeleidt die het Amersfoortse project onderzoekt, is van mening dat Hart van Vathorst uitstekend inhaakt op de christelijke kernwaarden en de participatiesamenleving zoals de overheid die voor ogen heeft. Het project heeft iets weg van de kloosters van vroeger, meent hij, “met als verschil dat je niet van gemeenteleden in Vathorst kunt verwachten dat ze, als kloosterlingen, hun baan opzeggen.”

Volgens de promotor kan de kerk van initiatieven als Hart van Vathorst leren, en om die reden gaat de TU Kampen de ontwikkelingen in Amersfoort monitoren. Ook wil de universiteit een werkboek ‘kerk en participatie’ voor kerken en parochies publiceren. Schaeffer: “Uiteindelijk draait het in de kerk niet om het helpen van ‘arme mensen’, maar om de vraag: waarin ontdek je in die ander iets van Christus?”

Sjoerd Wielenga

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *