Home>Algemeen>‘Het leven heeft nog steeds geen zin’

‘Het leven heeft nog steeds geen zin’

Met Dorsvloer vol confetti kwam Franca Treur (38) in 2009 als een komeet de literaire wereld binnen. Met Hoor nu mijn stem verschijnt er opnieuw een roman over de bevindelijke wereld.

tekst Arie Kok

Dorsvloer vol confetti, een verhaal over een Zeeuws boerengezin, behorend tot de gereformeerde gezindte, beleefde maar liefst dertig drukken. Ook de verfilming in 2014 werd goed ontvangen. Na De Woongroep, de verhalenbundel X&Y en een paar tussendoortjes loodst Franca Treur haar lezers opnieuw de reformatorische wereld binnen.

Hoe belangrijk is het schrijven voor jou?

“Ik heb een tijd ‘gewone’ banen gehad; ik gaf een paar jaar les op de Haagse Hogeschool bijvoorbeeld. Het willekeurige, inwisselbare daarvan vond ik zwaar. Dat je elke dag in de trein stapt met heel veel andere mensen en elke keer weer voor zo’n groep staat, net als gisteren en morgen. In mijn refotijd was er een doel in het leven. Een uitzicht, hoe vaag ook, op iets van een toekomst, al kon die ook vervelend uitpakken. En ineens was er gewoon geen perspectief meer. Schrijvend geef ik mezelf een stem en ben ik bezig mezelf uit te drukken. Het leven heeft nog steeds geen zin, maar daarop reflecteren helpt wel, al word ik er alsnog wel somber van.”

Het hele interview met Franca Treur lezen? Benieuwd naar De Nieuwe Koers? Sluit een proefabonnement af of lees dit nummer digitaal (vanaf 6 oktober). 

Wat voor schrijver wil je zijn?

“Ik ben vooral reflecterend bezig, door verhalen te vertellen, waarin veel open ligt, zodat je als lezer niet een bepaalde kant op wordt geduwd. Dat soort verhalen lees ik graag, en dan is het ook mooi om ze te vertellen. Ik ben niet een type dat in de publieke ruimte graag zijn mening geeft. Tegenwoordig moet je als je een boek uithebt op Goodreads sterren geven. Alsof het om een beoordeling van de schrijver gaat. Het gaat er wat mij betreft om wat een boek je gedaan heeft, en als lezer draag je daar zelf veel aan bij.”

Het leven heeft nog steeds geen zin, maar reflecteren helpt wel, al word ik er alsnog wel somber van

Dorsvloer vol confetti was als debuutroman zeer succesvol. Wilde je met dit boek het vervolg schrijven?

“Vrij Nederland had me in 2015 gevraagd een groot zomerverhaal te schrijven. Ik was aan iets begonnen dat ging over een reformatorische studente die de vrouw van de dominee wilde gaan bedanken, omdat die ervoor gezorgd had dat zij kon studeren. Een contra-intuïtief gegeven. Je verwacht dat niet van een domineesvrouw. Het lukte me niet om dat verhaal op tijd af te krijgen en het werkte niet als kort verhaal. Toen heb ik maar wat anders ingeleverd. Ondertussen werkte ik hieraan door. Misschien kon het een novelle worden, maar het werd langer en langer en nu ligt er een boek van 350 pagina’s. Er zat dus geen plan achter. Ik heb het gewoon afgemaakt.”

De titel van je boek, Hoor nu mijn stem, klinkt Bijbels.

“Ja, hè? Maar in de Statenvertaling staat altijd ‘Hoor naar mijn stem’. Dat vinden we nu geen goed Nederlands meer. Het is een oproep. Maar van wie aan wie? Gina wil haar eigen stem laten horen, maar er is natuurlijk ook de stem van God, die Gina vooral via haar oudtante hoort. Als ze niet meer gelooft, is die stem daar nog steeds. Godsdienst bestaat niet puur uit een kerk en een boek. Er is een hele sociale omgeving die ervan doordrenkt is. Daarom kun je bijna niet over geloof praten zonder het over je ouders te hebben. Gina’s ouders zijn bij een ongeluk om het leven komen. Ze wordt opgevoed door haar opa en zijn ongetrouwde zussen, tante Ma en tante Sjaan. Zo hoef ik het niet meer over mijn ouders te hebben bij de gesprekken over dit boek. Dat Dorsvloer werd gezien als mijn eigen verhaal is voor hen pijnlijk geweest. Er werd in reformatorische media gesuggereerd dat ze fouten hadden gemaakt in de geloofsopvoeding. Het idee dat de hele kerk dat leest, is niet fijn. Dat had ik allemaal niet voorzien, en zij ook niet.’

Heb je tijdens het schrijven van dit verhaal voor jezelf iets verwerkt? Waarin was de Franca van voor dit boek anders dan de Franca nu?

“Ik heb vooral een alternatieve optie onderzocht. Zelf heb ik destijds radicaal gebroken met het geloof, en heb dat openlijk verteld. Gina laat dat veel meer in het midden. Ze wil tante Ma niet kwetsen en gaat de confrontatie niet aan. Ze heeft in een tv-programma haar lange haar af laten knippen voor een goed doel. En om de aandacht te trekken van haar ex-vriend Jean-Paul. Maar ze durft met dat geschoren hoofd tante Ma niet onder ogen te komen en schaft een pruik aan als ze weer naar Zeeland teruggaat. Ik had zelf ook voor de geleidelijke optie kunnen kiezen, bijvoorbeeld door steeds minder naar de kerk te gaan, of door in Leiden een ander leven te leiden dan in Zeeland. Maar dat had ik denk ik niet volgehouden, ik wilde niet langer hypocriet zijn.”

Het hele interview met Franca Treur lezen? Benieuwd naar De Nieuwe Koers? Sluit een proefabonnement af of lees dit nummer digitaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *