De traditionele visie op het bijbelse huwelijk lijkt het langzaamaan te verliezen. Wat is onopgeefbaar en wat niet? Wat komt ervoor in de plaats? De start van een zoektocht.

tekst Arie Kok

Waar de culturele revolutie in de jaren zestig de seksuele moraal overhoop gooide, bleef de protestants-christelijk zuil lang een bastion van duidelijkheid. Seks hoorde thuis in het huwelijk tussen een man en een vrouw. Dat het vlees vaak zwak bleek, laat onverlet dat orthodoxe christenen volhardden in hun overtuiging dat de traditionele visie op het bijbelse huwelijk het ijkpunt is voor de seksuele moraal.

Het stabiele en veilige gezin wordt steeds minder een vanzelfsprekendheid

Vooral de laatste jaren is de zaak flink aan het schuiven. Ook in orthodoxe kerken neemt het aantal echtscheidingen toe, meldde het Reformatorisch Dagblad onlangs. De krant had onderzoek gedaan onder kerkenraden in hun achterban. Zo’n zestig procent had in de afgelopen tien jaar temaken gehad met een echtscheiding. Het is aannemelijk dat dit aantal in minder orthodoxe kerken hoger ligt. In mijn eigen kerk past het aantal scheidingen van de laatste vijf jaar niet meer op twee handen. Achter elke echtscheiding schuilen persoonlijke drama’s. En als de teerling geworpen is, komen er nieuwe vragen op. Welke plaats gaat een eventuele nieuwe partner innemen? Hoe zit het dan met seks, samenwonen en uiteindelijk hertrouwen? Of wacht ook hier de ware liefde?

Hetzelfde geslacht

Over homoseksualiteit is veel gediscussieerd de afgelopen jaren. Vooral de voors en tegens van een duurzame homoseksuele relatie zijn in veel bladen en boeken uitgewisseld. Ondertussen is mijn indruk dat er in de praktijk van de kerken veel verandert, vooral stilzwijgend, of in ieder geval heel locaal. Dit roept weer nieuwe vragen op. Hoe zit het met de inzegening van een homorelatie? Wat betekent dat voor de visie op het huwelijk? En de adoptie van kinderen, de doop van die kinderen?

‘Samenwonen rukt op, ook in de kerk’, kopte het Reformatorisch Dagblad twee jaar geleden. In sommige missionaire gemeenten woont de helft van jonge stellen ongehuwd samen. Onderzoek onder leden van EO-Beam wees dit jaar uit dat het overgrote deel van deze jongeren (71%) als maagd het huwelijk in wil. De praktijk is echter weerbarstig: tien procent van hen heeft al tegen hun eigen principe gezondigd, waar dan weer de helft schuldgevoelens over heeft. Inmiddels ligt de tijd dat je als samenwonend stel bij de kerk werd afgewezen voor een huwelijkszegen in de meeste orthodoxe kerken ver achter ons.

Nieuwe gezinnen

De maatschappelijke context maakt het er ook niet makkelijker op. Het aantal gebroken of samengestelde gezinnen onder kerkleden, maar ook onder vrienden of onder klasgenoten van onze kinderen, neemt alleen maar toe. Het stabiele en veilige gezin wordt steeds minder een vanzelfsprekendheid. Kinderen komen in een netwerk van relaties terecht, waarmee ook het goede voorbeeldhuwelijk vaak wegvalt.

We leven in een tijd waarin individuele ontplooiing en geluk centraal staan. Lijden om de ander, het aanvaarden van elkaars lastigheden, past daar niet in. Die ontwikkeling gaat ook kerkmensen niet voorbij. Dat heeft ongetwijfeld gevolgen voor hoe er over huwelijk, seks en relaties wordt gedacht. De neiging is groot met deze ethische vragen om te gaan op de manier van: iedereen moet zijn eigen keuzes maar maken, laten we elkaar verder respecteren. Als je je beslissingen maar neemt voor het aangezicht van God, dan is het goed. Dat klinkt erg sympathiek en humaan, maar halen we daarmee niet de postmoderne vrijblijvendheid binnen? Zou het niet juist ons geluk kunnen dienen als we ons laten tegenspreken, als een pastor ons terechtwijst en een verkeerde keuze blokkeert?

Op zoek

Kortom: vragen te over. In hoeverre is onze huwelijkspraktijk ook de vorm die de bijbelse lading dekt? Of moeten we in deze tijd op zoek naar andere vormen die daarbij passen? Wat is ten aanzien van huwelijk en relaties, in het licht van de Bijbel, onopgeefbaar en wat niet? In 2015 willen we in De Nieuwe Koers een frisse en grondige blik op deze vragen werpen. Herhalingen van zetten willen we voorkomen. We gaan met een open vizier op reis, zonder vooraf te weten waar we uit gaan komen. Onze enige ambitie is om het gesprek een stap verder te brengen. Onderweg onderzoeken we wat de Bijbel te zeggen heeft, gaan we langs bij deskundigen en pastores en horen we de verhalen van medereizigers. We zouden het erg op prijs stellen als u deze zoektocht met ons meereist en ons uw suggesties, vragen, dilemma’s of ervaringen laat weten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *