Het jaar 2016 zag de toenemende vervreemding tussen beeld en beleving. De ene ramp wisselde de ander in zo’n hoog tempo af dat we het nauwelijks konden behappen.

Misschien dat onze eigen onverschilligheid ons nog wel het meeste raakte. We weten wel wat zouden moeten voelen bij het zien van dode kinderlichaampjes in Syrië, maar het kan ons niet meer langdurig raken. Er is dan ook maar zoveel ellende die een mens zich kan eigen maken. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat het empathie is die ons menselijk houdt. Dus stellen we ons bloot aan nog schokkender beelden, raken we nog verder afgestompt.

Onzekerheid

De toenemende vervreemding tussen beeld en beleving illustreert onze angst voor de éigen bestaanszekerheid. Opvallend vaak werd dit jaar existentiële onzekerheid als verklaring voor onwenselijke fenomenen aangevoerd: Trump? Mede mogelijk gemaakt door het identiteitsverlies van de ‘boze’, witte man. Rechts-nationalisme en islamofobie? Verklaard door financiële en nationale onzekerheid van een neo-imperialistisch Europa. Politiek-correctheid? Een krampachtige poging om de linkse zelfidentiteit als moreelridder te waarborgen.
En de kerk? Ook zij voelde het leed van bestaansonzekerheid, ook zij leed onder desinteresse in de grotere sociale en politieke problemen van deze tijd.

De kerk praat over de kerk, niet over politieke problemen. En zo hoort het, nietwaar?

Secularisatie

Er is een ongekende hoeveelheid geld en tijd geïnvesteerd in hoe de kerk de seculiere tand des tijds kan doorstaan. Iets wat, ironisch genoeg, alleen maar illustreert hoe geseculariseerd de kerk is geworden. Ze probeert haar plek in de religie-neutrale publieke sfeer veilig te stellen door zich netjes op haar eigen kerkmuren te richten. De kerk praat over de kerk, niet over maatschappelijke problemen. En zo hoort het, nietwaar?

Katie Vlaardingerbroek columniste bij De Nieuwe Koers.
Columniste Katie Vlaardingerbroek. Foto: Anouk Tange.

Toch vraag ik me af of ze hierin niet verder vervreemdt van haar identiteit. Is het niet juist als de kerk zich níet op zichzelf, maar op onrecht richt dat zij zichzelf herontdekt en opbloeit? Is het niet juist door – net als Rikko Voorberg – te leren vloeken van onmacht en verdriet dat wij een levend, in de wereld geworteld geloof kunnen ontdekken? Hoe mooi zou het zijn als christelijk Nederland in het jaar waarin we vijfhonderd jaar Reformatie vieren op institutioneel niveau de christelijke passie voor sociale reformatie weer zou kunnen ontdekken? Als dat geen goed voornemen is, weet ik het ook niet.
 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *