PKN moet kerkenraden niet als kinderen behandelen

Bombardeer het hoofdkwartier, zijn de legendarische woorden van Ted van Gennep, voorheen dominee en hoogleraar theologie in Leiden. Hij bedoelde in zíjn column, lang geleden, met het hoofdkwartier het toenmalig landelijk centrum van de hervormde kerk. Ze hadden daar een onzalig plan opgevat, welk is me ontschoten, maar Van Gennep en zijn column niet. Zo gaat dat met geschiedenis. Alleen de marge overleeft, het centrum wordt vergeten.

Ik moest aan Van Gennep denken bij de laatste besluiten van onze overheden. Er dreigen dingen te verschuiven in de verhouding van overheid tot burger. Macht wordt gecentraliseerd, de ruimte van het individu wordt ingeperkt. Wat je ook vindt van de demonstraties tegen de anderhalvemetersamenleving, het feit dat deze links en rechts werden verboden, is niet uit te leggen. Er bestaat een recht op demonstratie of het bestaat niet. En als het bestaat, bestaat het voor iedereen. Het is een grondrecht. Als een demonstratie op de ene plek niet kan, moet de overheid een andere plek aanwijzen waar het wel kan. Dat de rechters in het kort geding hier de kant van de overheid hebben gekozen in plaats van die van de burgerrechten, is een kwalijke zaak.

Plaatselijke kerkenraden zijn vrij en heel goed in staat zelf te beslissen hoe ze met corona omgaan. Behandel ze niet als kinderen

En de kerk? De kerk zou iets kunnen leren van de groepen die onze vrijheden in gevaar zien komen. Want ook de godsdienstvrijheid staat niet meer zo stevig als voorheen. De kerk heeft in de coronacrisis echter nagelaten te wijzen op de vrijheid van godsdienst, die ook de vrijheid behelst om samen te komen als gelovigen. De kerk is geen voetbalclub, die zomaar gesloten kan worden. In plaats van naast de burgers en kerkgangers te gaan staan, kiest de Protestantse Kerk ervoor zelf het gedrag van de staat te kopiëren. Meer en meer wil zij haar greep op de plaatselijke gemeenten versterken. Het één na laatste voorbeeld daarvan zijn de ‘protocollen’ waarmee plaatselijke gemeenten werden beschoten. Tot in de meest extreme details werd daarin beschreven hoe we met corona moeten omgaan. Er werd zelfs een doophengel uitgevonden en gefabriceerd. Voortdurend werd het werkwoord “moeten” gebruikt, alsof er een gezagsverhouding bestaat tussen de landelijke kerk en de gemeenten. Die bestaat niet. Plaatselijke kerkenraden zijn vrij en heel goed in staat zelf te beslissen hoe ze met corona omgaan. Behandel ze niet als kinderen.

Het laatste voorbeeld is het onderzoek naar het financiële vermogen van de kerkelijke gemeenten. Achtergrond van het onderzoek was mede de wens van de landelijke kerk om de gemeenten te dwingen dit geld te laten rollen. Absurd. Gelukkig heeft de synode daar nog net een stokje voor gestoken. Niemand anders gaat over de kerkelijke gelden dan de plaatselijke gemeenten. In de kerkorde van de Protestantse Kerk staat dat hogere organen alleen die taken uitvoeren die door lagere niet gedaan kunnen worden. Het moderamen van de synode en het landelijk dienstencentrum moeten dus alleen doen wat de plaatselijke gemeenten zelf niet kunnen, maar wel echt nodig is. Dat is niet zoveel. Dat principe van de kerkorde is overigens ook het principe van de staat. Laten de overheden zich aan hun eigen wetten houden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *