Het christelijke man-vrouwdebat lijkt nergens op, zegt journalist Marinde van der Breggen. “Terwijl het genderdebat in de samenleving overkookt, lezen christelijke vrouwen braaf hun paarse bloemetjesbijbels. Daag die rolpatronen nu eens uit!”

tekst Marinde van der Breggen beeld Marielle Schuurman

Jarenlang riep ik tegen iedereen die het horen wilde dat ik jong moeder wilde worden. Carrière was niks voor mij. Ik trouwde op mijn 21e, dus wat dat betreft lag ik goed op schema. Vriendinnen verwachtten dat ik binnen no-time aan het baren zou slaan, dat had ik immers al geroepen vanaf de middelbare school en het einde van mijn bachelorstudie was in zicht. Maar in de tussentijd was er bij mij iets gaan knagen. Nu het ineens allemaal zo echt was, realiseerde ik me dat het helemaal niet waar was wat ik altijd geroepen had.

Ik wilde helemaal niet zo jong kinderen. Mijn studie vond ik interessant, maar ik zou er nooit echt werk mee gaan vinden. Mijn bijbaan was leuk, maar bracht net genoeg in het laatje om de boodschappen te dekken en het stoorde me dat het werk me niet het gevoel gaf dat ik iets bijdroeg aan de maatschappij. Ik wilde iets anders.

Gelukkig ben ik daarnaar op zoek gegaan en vond ik de journalistiek. Nu doe ik werk waar ik blij van word, waarmee ik het gevoel heb iets nuttigs te doen en dat me in staat stelt om na vijf jaar van het salaris van mijn man te hebben geleefd, evenredig bij te dragen aan ons levensonderhoud. En, voor de goede orde, dat vind niet alleen ik heel prettig, de man vindt dat ook.

Terugkijkend snap ik wel waarom ik in paniek raakte toen de toekomst die ik altijd voor ogen had gehad ineens voor de deur stond. De normen en verwachtingen die mijn sociale omgeving had van een vrouw, projecteerde ik op mijn eigen leven. Er is heus niemand die ooit letterlijk tegen mij heeft gezegd: als vrouw is het moederschap jouw hoogste roeping, dus werken graag alleen als het echt niet anders kan. Maar toch voelde ik instinctief aan dat ik een andere taak te vervullen had dan mannen en volgde ik een rolpatroon waarvoor ik niet zelf gekozen had en waarvan ik uiteindelijk ook niet gelukkig zou worden.

Sta op en schitter

Ik ben opgegroeid met het idee dat mannen en vrouwen totaal verschillende wezens zijn. In de evangelische gemeente waar ik heen ging, gingen de mannen survivallen en boomstamwerpen met De Vierde Musketier, terwijl de vrouwen intussen cappuccinoavonden en verwenevents hielden. Als er aparte meidenavonden werden georganiseerd, was de boodschap altijd dat God je mooi vond, dat Hij je wilde laten schitteren (naar de tekst in Jesaja 60, ‘Sta op en schitter’, wat al het thema is geweest voor talloze vrouwenconferenties, maar ik nog nooit op een mannenavond heb ontdekt).

De oneliner die ik keer op keer voorbij hoorde komen, was: ‘Mannen en vrouwen zijn wel gelijkwaardig, maar niet gelijk.’ De een komt van Mars, de ander van Venus, de een is stoer en sterk, de ander zacht en zorgend. De man is geschikt om leiding te geven, terwijl de vrouw meer de stille kracht op de achtergrond is – belangrijk, maar meer ondersteunend. 

Die traditionele rolpatronen worden in veel christelijke kerken, vooral die iets meer aan de orthodoxe kant van het spectrum, gezien als een gegeven. God schiep de mens immers mannelijk en vrouwelijk. De verschillen tussen hen zijn juist prachtig, ze zorgen ervoor dat mannen en vrouwen elkaar aanvullen. Dat mannen de leiding nemen en vrouwen zorgzamer zijn, is de natuurlijke scheppingsorde en dat vrouwen tegenwoordig ook weleens een baan hebben, verandert daar niets aan. Mensen die de verhoudingen tussen de seksen zo zien, complementaristen, noemen dit graag een ‘bijbels man-vrouwbeeld’.

Mag ze preken?

In de samenleving wordt het debat over genderrollen op hoge toon gevoerd en langzaamaan sijpelt dat ook de kerken binnen. In de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt mogen vrouwen sinds kort ook dominee en ouderling worden, in de Christelijke Gereformeerde Kerken is die discussie nu in volle gang. Ook in een deel van de evangelische en pinksterkerken komt er meer ruimte voor vrouwelijke sprekers en leiders.

Maar de discussie wordt vooral gevoerd langs de lijn ‘wat mag de vrouw?’ Mag ze leidinggeven, mag ze preken, mag ze mannen onderwijzen? Vragen die in het genderdebat buiten de kerken allang niet meer interessant zijn; natuurlijk mag ze dat. Waar het nu over gaat, is in hoeverre mannen en vrouwen van nature van elkaar verschillen en welke rol gender (de sociale constructie van culturele normen en verwachtingen die we aan een biologisch geslacht koppelen) daarin speelt. En die vragen leven in de kerk nauwelijks.

Het hele verhaal is te lezen in de septembereditie van De Nieuwe Koers. Schaf het nummer digitaal aan. Of neem een abonnement.

8 thoughts on “Sta op en schitter? Ammehoela

  1. De mens die zowel mannelijk als vrouwelijk geschapen werd, dat was Adam, toch?
    Eva is zijns gelijke naast hem, en ook zowel mannelijk als vrouwelijk geschapen.
    Beiden hebben wel een verschillend lijf, maar dat gezond mag zijn.
    Dat geschapen maar Gods beeld is naar zijn karakter en die mannelijke en vrouwelijke eigenschappen die God heeft, die hebben zowel mannen als vrouwen. Welke eigenschap ontwikkelen we? Mag je zelf voor kiezen.

  2. Ammehoela, inderdaad. Toen ik voor het eerst meedeed met vader-zoon en vader-dochter weekenden van Agape viel me op dat vaders en zonen stoere dingen gingen doen als …… survivalen, quad rijden, pijl en boog schieten en krattenklimmen en vaders en dochters nauwelijks. Het was lief en mooi zijn, vaders gingen koken en dochters met make-up aan de slag. Natuurlijk allemaal ingeleid of tijdens zingevingsgesprekken. Ik dacht dat moet anders en ging de vader-dochter weekenden mee organiseren. Dochters gaan ook kratklimmen en survivalen. Het lukte nauwelijks, het bleek een hardnekkig iets en veranderen blijft moeilijk, of heet dat groeien …..

    1. Hoi Bert,
      Ik heb de vraag jaren geleden neergelegd, ik wilde graag kratklimmen, boogschieten ed.
      Maar helaas,
      toch wel mooie dag gehad met mijn dochter bij moeder/dochterdag, 1keer….

  3. Nou, ik denk dat ‘vrouwelijke vrouwen’ heel wat beter in de relatiemarkt liggen dan vrouwen die mannen gaan imiteren. Ik zie dat emancipatie zeker tot goede inkomens leidt, maar ook tot veel relatiepech en single-bestaan. Ik geloof na ruime eigen ervaring en waarneming van veel relaties om me heen dat gemiddeld gesproken de vrouwen in een traditionele rolverdeling vroeger gelukkiger waren dan nu. In kerkelijke kring proberen mannen te veel om lief te zijn voor hun vrouwen en ze te pleasen. Ze denken daarmee ‘christelijk’ te handelen. Onzin, hun eigen (seksuele) belangen komen op de achtergrond te staan en deze mannen degraderen zichzelf tot gedresseerde poedels. Ongeacht hoe veel boomstammen ze op mannendagen gooien. Een grove zonde natuurlijk, gelet op de primaire leefregel om van een ander niet meer te houden dan van jezelf. Doe maar eens onderzoek naar vrouwen met een christelijke achtergrond die hun relatiegeluk gaan zoeken bij seculiere mannen. De duidelijkheid van de daar verwachte seksuele tegenpresties is vermakelijk. In kerkelijke kring zouden mannen en vrouwen elkaar wat dat betreft eens wat realistischer moeten gaan zien. Dat komt wederzijds geluk ten goede. Eigenlijk is die seculiere zogenaamde hardheid naar vrouwen nog niet zo gek. In de christelijke traditie is volgens de Schriften het huwelijk immers primair ingesteld om een veilige seksomgeving te bieden. Dát is het doel van het huwelijk. Er wordt in het NT met geen woord gerept over romantische liefde of kinderwens als basis voor een huwelijk. De drang naar seks is in het NT de reden om te trouwen. Helaas wordt dit beeld veel te weinig gedeeld in kerkelijke kring. In de seculiere dating-realiteit begrijpt men wederzijds veel beter dat goede seks de essentie van een geslaagde relatie vormt.

  4. Maar waarom moeten vrouwen dan stoere dingen doen net als de mannen? En: waarom moeten mannen sowieso stoere dingen doen? Waar staat in de Bijbel dat mannen stoere dingen moeten doen? Is koken dan zo’n stoer ding? Want dat is hishoudelijk werk dat altijd is toevertrouwd aan de vróuwen! Waarom wil men persé de scheidslijn doorbreken? Waarom benadrukt men eigenlijk die scheidslijn? Laat het aan ieders karakter over wat hij of zij wil doen! En laat het idee los dat dingen mannelijk of vrouwelijk zijn. Taken, al of niet in het gezin of in de kerk, moeten gedaan worden en wie dat doet is onbelangrijk, als het maar door iemand wordt gedaan die er talent voor heeft en dat graag met hart en ziel doet ter ere van God en tot heil van zijn medemensen c.q. mede(on)gelovigen.

    1. Die vrijheid valt best tegen. Stoere vrouwen worden nog wel gewaardeerd, mannen met eigenschappen die wij vrouwelijk vinden nog steeds op maar heel weinig plaatsen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *