In de Verenigde Staten is het niet veel anders dan hier: dagelijks wordt via social media en tv een bombardement van nieuws over de gemiddelde mens uitgestort. Het lezen van kranten en tijdschriften schiet er voor de meeste Amerikanen vaak bij in. Bij Amerikaanse kranten denken wij algauw aan de internationale editie van The New York Times. Maar die liberale kwaliteitskrant is niet representatief voor wat Amerikanen in het achterland lezen. Daar hebben door kapitaalkrachtige krantenfamilies uitgegeven regionale bladen veelal een monopoliepositie. Meestal zijn ze conservatief. Hun buitenlandse berichtgeving is schaars.
Lezen christenen wel? Het Pew Research Center schat dat zo’n 60 procent van de bevolking in de VS zich christen noemt. Tegelijk constateert de American Bible Society dat het aantal bijbellezers schrikbarend afneemt. Afgezien van het lezen van de Bijbel tijdens kerkdiensten hield vijftien jaar geleden zo’n 55 procent van de gelovigen zich geregeld intensief met de Schrift bezig. Nu is dat nog maar 30 procent. Zijn christelijke magazines misschien meer in trek? Nou nee.
Cultuuroorlog
Christelijke magazines beogen hun lezers wegwijs te maken op kerkelijk, cultureel en waarschijnlijk ook politiek gebied. Onder deze magazines zijn er geen die zich zoals Time, Newsweek en US. News Report louter op de politiek richten. World komt wat dat betreft nog het meest in de buurt.
World werd in 1981 door Joe Belz als protestants maandblad opgericht en wil ‘lezers helpen de wereld en alles daarin te zien vanuit een op God gericht perspectief’. Optimistisch over zijn invloed was Belz overigens niet. Hij schatte in dat maar 5 procent van de evangelicals zich serieus bezighoudt met het toepassen van geloof in de politieke praktijk van hun leven. Net als dat voor andere christelijke bladen geldt, heeft ook bij World de podcast een groter bereik dan de gedrukte uitgave.
Tegenhanger van het wat rechts van het politieke centrum georiënteerde World is Christianity Today, dat zich iets links van het midden bevindt. Oprichter evangelist Billy Graham voelde in 1956 behoefte aan ‘evenwichtige berichtgeving, bijbels commentaar en een liefdevolle houding ten opzichte van de sociale, culturele en theologische trends’. Ook voor Christianity Today geldt dat online veel meer geïnteresseerden worden bereikt dan met het blad zelf.
Intussen kan geen enkel op christelijke beïnvloeding gericht magazine momenteel heen om de Amerikaanse cultuuroorlog, met Donald Trump en Kamala Harris als rivaliserende blikvangers. Dat laatste merkte Russell Moore bijvoorbeeld, nu hoofdredacteur van Christianity Today. Als theoloog en ethicus is hij sterk beïnvloed door het werk van Abraham Kuyper en de neo-evangelical Carl Henry. Beiden wilden hun nationale cultuur doordringen van bijbels denken.
Moore bekleedde verschillende functies bij de calvinistisch georiënteerde Southern Baptist Convention, de grootste protestantse gemeenschap in de Verenigde Staten. Toen hij bij de verkiezingen van 2016 kritiek uitte op beleid en optreden van Trump veroorzaakte dat grote opwinding onder de Zuidelijke Baptisten. Niet dat hij geen kritiek had op het pro-abortusstandpunt van toenmalig presidentskandidaat Hillary Clinton. Maar Trump moest hij kennelijk met rust laten. Toen hij hem niettemin verweet ‘vijandigheid tussen de rassen te stimuleren’, volgden de protesten. Zo’n honderd kerken eisten zijn terugtreden, op straffe van het intrekken van donaties. Moore bood zijn excuses aan voor bepaald woordgebruik, maar verliet de Southern Baptist Convention toch maar.
Trump als door God gekozen instrument
Van alle christelijke nieuwsbronnen is de in 2004 gelanceerde Christian Post waarschijnlijk het meest uitgesproken pro-Trump en pro diens Make America Great Again (MAGA)-nationalisme. De nieuwssite staat sympathiek tegenover tv-dominee en medewerker van het rechtse Fox News, Robert Jeffress. Deze Zuidelijke Baptist uit Dallas noemt Trump ‘het door God voor onze tijd gekozen instrument’. Daarentegen toont de nieuwssite zich fel anti-Harris: ‘Zij was altijd een overtuigd voorstander van abortus en wilde activisten vervolgen die in het geheim video-opnamen hadden gemaakt in een abortuskliniek van Planned Parenthood.’
Bij World leeft heimwee naar de ‘cultureel-christelijke en sociaal conservatieve’ Ronald Reagan (1981-1989). Het blad betreurt de ‘onbijbelse concessies’ die de Republikeinse Partij deed door abortus niet langer zo scherp af te wijzen als vroeger gebeurde. Voor Reagan-conservatieven ziet men bij gebrek aan beter geen andere optie dan te blijven optrekken met anderen: vrijemarktdenkers, MAGA-nationalisten en libertariërs die willen bezuinigen op sociale wetgeving, geen verbod op drugs willen en wapenbezit verdedigen. Intussen moest hoofdredacteur Marvin Olasky in 2021 wel verdwijnen omdat hij te veel anti-Trump was. Zeven redacteuren vertrokken met hem.
Spiritueel niet ver van World verwijderd, bevindt zich de reformatorische American Reformer, met een website die naar de Westminster Confessie en de Drie Formulieren van Eenheid verwijst en jaarlijks zo’n miljoen bezoekers meldt. Het blad stelt dat de Amerikaanse cultuur voor het secularisme capituleerde en dat allerlei instellingen ‘onder de heerschappij van Christus moeten worden teruggebracht’. Net als World wil men dat het Reagan-conservatisme onder de Republikeinen aan invloed wint. Jerry Falwell van de Moral Majority uit de jaren tachtig wordt ‘een groots christelijk mens’ genoemd. En Trump? Het blad verwijt sociaal linkse christenen dat zij hebben meegeholpen populist Trump zo populair te maken.
Politiek aan de andere kant van het spectrum bewegen zich minstens vier christelijke magazines. Het betreft het liberaal-protestantse Christian Century, de in 1971 door de ‘sociaal linkse evangelical’ Jim Wallis in het leven geroepen Sojourners, Comment, waarvan Anne Snyder, de echtgenote van New York Times-columnist David Brooks hoofdredacteur is, en het op twintigers en dertigers gerichte Relevant. Al deze bladen spreken zich uit tegen de schrikbarende religieuze en politieke polarisatie in het land.
Voor Christian Century is Kamala Harris met haar gevarieerde religieuze en etnische achtergrond een DEI-kandidaat en vertegenwoordigt zij de toekomst van de natie. DEI staat voor diversiteit, equality (gelijkwaardigheid) en inclusiviteit. Harris zelf voegde zich bij een zwarte baptistenkerk, terwijl haar Joodse echtgenoot een Reform-synagoge bezoekt. De Sojourners op hun beurt tonen zich ernstig bezorgd dat bij Trump de democratie in gevaar is: ‘Bereid je voor op de dag na de verkiezing. Steun iedereen die zich verzet tegen autoritarisme en blanke suprematie.’
Christianity Today opereert ergens tussen beide polen in. Het blad verwijt de Republikeinen zich over te geven aan nostalgie en de Democraten dat zij al te simplistisch afgeven op voorbije tijden. De redactie constateert tevreden dat de in 1942 geboren Biden beide valkuilen vermeed. Of Harris dat ook zal doen, moet nog maar worden afgewacht. Amerika is gebaat bij evenwicht tussen progressieve en conservatieve impulsen.
Vermenging van religie en partijpolitiek
Intussen mag het om de paar maanden verschijnende First Things niet worden vergeten. Het in 1989 door Richard John Neuhaus – destijds luthers, later rooms-katholiek geworden – opgerichte blad streeft ‘voor de ordening van de samenleving een religieus georiënteerde politieke filosofie’ na. First Things is onderdeel van het Institute on Religion and Public Life dat een juiste verhouding tussen beide elementen nastreeft.
Onder de schrijvers bevinden zich christelijke en joodse gelovigen, maar ook agnosten. Van hen wordt echter wel één gemeenschappelijke overtuiging gevraagd: het belang van religie voor het openbare leven. Dit uitgangspunt ligt in het verlengde van Neuhaus’ in 1984 verschenen boek The Naked Public Square. Neuhaus keerde zich daarin tegen het ‘naakt’ – dat wil zeggen zonder religieuze basis – laten functioneren van het publieke leven. Religie is ‘de kern van de cultuur en nodig als gemeenschappelijk oriëntatiepunt voor verder politiek debat’.
Aan de vooravond van de presidentsverkiezingen stelt First Things dat wanneer de overtuiging verworpen wordt dat religie in betekenis uitstijgt boven het openbare leven de godsdienst polariseert en geloof verpolitiekt. Een en ander ziet het blad momenteel gebeuren in Amerika. De culturele oorlog wordt heftiger. Beide zijden zouden echter moeten beseffen dat het niet om ‘winnen’ gaat, maar moeten accepteren dat diversiteit en geestelijke vrijheid kunnen samengaan.
Ook de website en podcasts van de in 2005 ontstane The Gospel Coalition laten zich hierover horen. Onder de initiatiefnemers bevonden zich gereformeerde denkers als Tim Keller, Don Carson en John Piper. Ze stelden vooral twee vragen: ‘Waar is de Waarheid te vinden en Wie kunnen we vertrouwen?’ Op beide vragen verwezen zij naar Jezus Christus. De zorg van The Gospel Coalition raakt die van First Things: Gaat de politiek zich niet te veel bezighouden met kerken en geestelijke vrijheid?
Kevin DeYoung is docent systematische theologie aan het Reformed Theological Seminary in Charlotte, South Carolina. Hij publiceerde onder andere over de theologie van de presbyteriaan John Witherspoon, een van de founding fathers van de Verenigde Staten. In een recente bijdrage voor The Gospel Coalition verdedigde hij een in 1788 in de Westminster Confessie aangebrachte wijziging. Die wijziging hield in dat burgerlijke overheden niet langer de taak toebedeeld krijgen godsdienstige ketterijen te onderdrukken, de kerk te hervormen en te zorgen voor kerkelijke instellingen.
Achtergrond van DeYoungs bijdrage is de onder christennationalisten breed aangehangen gedachte dat Amerika het door God uitgekozen lichaam van Christus op aarde is, bedoeld om allerlei seculiere ontwikkelingen – abortus, afschaffing schoolgebed, steun aan lhbt+ – ongedaan te maken. In het verlengde van deze waarschuwing beweegt zich een bijdrage van McKay Coppins, oud-journalist bij Newsweek, nu werkzaam bij The Atlantic. Hij analyseerde hoe christennationalisten voor Trump plegen te bidden. Trump wordt vergeleken met Ester, David en Salomo, die hun volk redden van de ondergang, lees voor vandaag: van illegale immigratie, gestolen verkiezingen, steun voor transgenders et cetera.
‘Er wordt niet gevraagd of Trump Gods wil zal doen,’ zegt DeYoung, ‘daar wordt gewoon van uitgegaan (...) De naam van Trump wordt meer genoemd dan die van Jezus.’ Overdreven? Vijf dagen voor paaszondag verscheen Trump op de televisie. Hij raadde de bevolking aan de Bijbel te kopen. Niet zomaar een bijbel. Nee, de God Bless the USA-bijbel. Op de voorkant van deze bijbel staat de Amerikaanse vlag in reliëf afgedrukt. Achterin zijn geen belijdenisgeschriften opgenomen, maar de teksten van de Amerikaanse grondwet, de Bill of Rights, de Onafhankelijkheidsverklaring en de belofte van trouw aan de Amerikaanse vlag. Voor 59,99 dollar is het boek in je bezit, inclusief enkele tussen beide kaften afgedrukte politieke bijlagen die niets met de Bijbel te maken hebben.
‘Vermenging van seculiere documenten met de Heilige Schrift’, oordeelt de Presbyterian Outlook, het onafhankelijke tweewekelijkse blad binnen de Presbyterian Church USA. ‘De Bijbel als middel om Trumps christennationalisme te verspreiden.’